Sezaryen Sonrası Fizyoterapi

Sezaryen Sonrası Fizyoterapi

Sezaryen doğum, karın duvarı ve rahimde kesi içeren cerrahi bir doğum şeklidir. İyileşme süreci kişiden kişiye değişir. İlk günlerde sağlık ekibinin önerileri doğrultusunda yataktan güvenli kalkma ve kısa yürüyüşler hareket etmeyi kolaylaştırır. İyileşme ilerledikçe kesi bölgesindeki hassasiyet, günlük hareketler ve kişinin ihtiyaçları değerlendirilerek egzersizler kademeli biçimde planlanır. Fizyoterapi yaklaşımında nefes, gövde kontrolü, karın duvarı ve pelvik taban kaslarının birlikte çalışması ele alınır. Kesi çevresine yönelik çalışma veya egzersizler, doku iyileşmesi ve sağlık ekibinin önerileri dikkate alınarak değerlendirilir.
Uzm. Fzt. Tuğçe Atalay

Sezaryen Sonrası Fizyoterapi: İyileşme Süreci ve Güvenli Hareket

Sezaryen Sonrası İlk Dönemde Hareket

İyileşmenin erken döneminde yataktan kalkma ve kısa yürüyüşler gibi günlük hareketler sağlık ekibinizin önerileri doğrultusunda düzenlenebilir. Fizyoterapist, hareket ederken kesi çevresindeki rahatsızlığı azaltacak yöntemleri ve nefes kullanımını sizinle çalışır. Ağrıyı artıran hareketleri fark etmek de günlük aktiviteleri daha rahat planlamanıza yardımcı olur.

Kesi İzi Hassasiyeti ve Karın Duvarı

Kesi çevresinde hassasiyet, gerginlik veya dokunmaya karşı duyarlılık görülebilir. Fizyoterapi değerlendirmesinde kesi tamamen iyileştikten sonra izin hareketliliği ve çevre dokuların hassasiyeti ele alınır. Yara kapanmadan, akıntı veya enfeksiyon bulgusu varken kesi üzerine masaj yapılmamalıdır.

Egzersize Kademeli Dönüş ve Pelvik Taban

Egzersize dönüş için herkese uyan tek bir tarih yoktur; iyileşme durumu, ağrı ve doğum sonrası belirtiler dikkate alınır. NICE, sezaryen sonrası egzersiz dâhil aktivitelere kişinin kendini tamamen iyileşmiş hissettiğinde ve fiziksel kısıtlılık ya da ağrı olmadığında dönmesini önerir. Fizyoterapi planında karın duvarı, pelvik taban, nefes ve günlük hareket kapasitesi birlikte değerlendirilebilir.

Yaygın ve Tedavi Edilebilir

Türkiye’de 64 kadınla yapılan bir çalışmada, sezaryenden 6 saat sonra başlayıp 48 saat süren planlı hareket programı uygulanan grupta bağırsaklar daha erken çalışmış, ağrı ve karın şişkinliği daha az görülmüştür.

"Yataktan kalkarken kesi yerim çekiliyor gibi oluyor."
"Sezaryen izimin çevresi hâlâ uyuşuk ve dokununca hassas."
"Kesi izimin çevresinde gerginlik var; masaj yapmam doğru olur mu?"

Sezaryen Sonrası Fizyoterapi SSS

Hastanede veya taburculuk sonrasında yapılacak erken dönem hareketler, sağlık ekibinizin önerilerine ve genel durumunuza göre belirlenir. Daha kapsamlı fizyoterapi değerlendirmesi için tek bir zorunlu başlangıç zamanı yoktur; kesi iyileşmesi, ağrı ve ihtiyaçlarınız dikkate alınır. Egzersize ya da kesi izi çalışmasına başlamadan önce doktorunuzun önerisini alın.

Kesi tamamen kapandıktan ve kabuk, akıntı ya da enfeksiyon bulgusu kalmadıktan sonra masaj değerlendirilebilir. Yara hâlâ iyileşiyorsa veya kesi çevresinde kızarıklık, ısı artışı ya da akıntı varsa masaj yapmayın; sağlık profesyonelinize danışın.

Altı hafta herkes için otomatik egzersiz izni anlamına gelmez. NICE, araç kullanma, ağır eşya taşıma ve düzenli egzersiz gibi aktivitelere kişi sezaryenden tamamen iyileştiğini hissettiğinde, ağrı veya fiziksel kısıtlılık yoksa dönmesini önerir. İyileşmenizle ilgili tereddüdünüz varsa doktorunuzdan veya fizyoterapistinizden kişisel değerlendirme alın.

Kesi çevresindeki his değişiklikleri ve gerginlik değerlendirmede ele alınır. Fizyoterapist, yara iyileşmesi tamamlandıktan sonra hassasiyet, dokunma duyusu ve izin hareketliliğine bakarak uygun yaklaşımı belirler. Şikâyetiniz artıyorsa veya yara görünümünde değişiklik varsa önce doktorunuza başvurun.

Karın egzersizleri, kesi iyileşmesi ve belirtileriniz dikkate alınarak seçilmelidir. Başlangıçta nefes ve gövde kontrolünü içeren daha hafif çalışmalar uygun olabilir; egzersizin zorluğu zaman içinde kademeli artırılır. Ağrı veya kesi çevresinde belirgin rahatsızlık oluşturan hareketleri sürdürmeyin.

Tuğçe Atalay

Yazar: , Uzman Fizyoterapist

Son güncelleme:

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için doktorunuza ve fizyoterapistinize danışın.

Başa Dön